
تفاوت چک حقوقی و کیفری: کدام یک برای ما بهتر است؟
مرضیه توانگر
چک، به عنوان یکی از مهمترین اسناد تجاری، نقش پررنگی در معاملات روزمره دارد. اما گاهی با برگشت خوردن چک، دارنده آن با دو مسیر کاملاً متفاوت برای وصول طلب خود روبهرو میشود: حقوقی یا کیفری. انتخاب مسیر درست میتواند در سرعت و نتیجه نهایی پرونده تأثیر چشمگیری داشته باشد.
در این مقاله به بررسی دقیق تفاوتهای کلیدی چک حقوقی و کیفری میپردازیم و به شما کمک میکنیم تا بهترین تصمیم را برای شرایط خود بگیرید.
چک کیفری چیست و چه زمانی میتوان از آن استفاده کرد؟
زمانی که یک چک برگشت میخورد و صادرکننده آن شرایط خاصی را رعایت نکرده باشد، میتوان شکایت کیفری مطرح کرد. این شکایت علاوه بر مجازات صادرکننده، به سرعت بخشیدن به فرآیند وصول وجه چک نیز کمک میکند. برای اینکه چک مشمول مجازات کیفری شود، باید شرایط زیر را داشته باشد:- چک باید در تاریخ درج شده یا حداکثر تا ۶ ماه پس از تاریخ صدور آن برگشت خورده باشد.
- دارنده چک باید ظرف حداکثر ۶ ماه از تاریخ برگشت چک، اقدام به طرح شکایت کیفری کند.
- چکهایی که بابت تضمین انجام معامله یا تعهدی صادر شدهاند. (در مورد چکهای تضمینی میتوانید مقاله "نکات مهم در نگارش و دریافت سفته ضمانت: جلوگیری از سوءاستفاده" را بخوانید.)
- چکهایی که سفید امضا هستند. (در این مورد مقاله "چک سفید امضا" اطلاعات بیشتری به شما میدهد.)
- چکهایی که در متن آن قید شده که بابت انجام معامله یا تعهد خاصی صادر شده است.
- چکهایی که بدون تاریخ صادر شدهاند.
- چکهایی که وصول آن منوط به تحقق شرطی باشد.
چک حقوقی چیست و چه زمانی کاربرد دارد؟
چک حقوقی، مسیر اصلی برای وصول چکهای برگشتی است که شرایط طرح شکایت کیفری را ندارند. در این حالت، شما تنها به دنبال طلب مالی خود هستید و صادرکننده چک مجازات کیفری نخواهد داشت. فرآیند مطالبه وجه چک حقوقی شامل ارائه دادخواست به دادگاه و طی کردن است. این فرآیند ممکن است زمانبر باشد، اما مزیت آن این است که محدودیتهای زمانی برای طرح دعوا را ندارد و تا ۵ سال میتوانید برای مطالبه آن اقدام کنید.مقایسه چک حقوقی و کیفری در یک نگاه
برای درک بهتر تفاوتها، آنها را در قالب یک جدول مقایسه میکنیم:| ویژگی | چک حقوقی | چک کیفری |
| وصول وجه چک | وصول وجه + مجازات صادرکننده | |
| تا ۵ سال از تاریخ برگشت | حداکثر ۶ ماه از تاریخ صدور و ۶ ماه از تاریخ برگشت | |
| ندارد | مجازات حبس (بر اساس مبلغ چک) | |
| دادگاه حقوقی | دادسرا و دادگاه کیفری | |
| تمام چکهای برگشتی | فقط چکهای بدون قید و شرط و دارای تاریخ مشخص | |
| معمولاً طولانیتر | معمولاً سریعتر | |
| بر اساس مبلغ چک | هزینه ثابت و کمتر |





نظرات حقوقی (۰)
هیچ نظری ثبت نشده است. اولین نظر حقوقی را شما ثبت کنید! 💬