بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ • وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ • الَّذِينَ إِذَا اكْتَالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ • وَإِذَا كَالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ

آیا نشر اکاذیب در شبکه‌های اجتماعی جرم است؟ بررسی حقوقی

آیا نشر اکاذیب در شبکه‌های اجتماعی جرم است؟ بررسی حقوقی

مرضیه توانگر

جرم نشر اکاذیب در فضای مجازی چیست؟

به معنای پخش و توزیع دروغ‌ها و مطالب خلاف واقع است. وقتی این عمل در فضای مجازی و از طریق سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی (مانند تلگرام، اینستاگرام و سایر شبکه‌های اجتماعی) اتفاق می‌افتد، به آن "نشر اکاذیب رایانه‌ای" می‌گویند. برای تحقق این جرم، دو رکن اساسی لازم است:
  • : یعنی مطلبی که منتشر می‌شود، دروغ و خلاف واقعیت باشد.
  • : انتشاردهنده باید با این قصد اقدام به نشر اکاذیب کند، حتی اگر ضرری هم وارد نشود، صرف داشتن این قصد برای تحقق جرم کافی است (این جرم یک است).

قوانین مرتبط و مجازات نشر اکاذیب

قانون‌گذار ایران در (بخش تعزیرات) و به طور خاص‌تر در ، به جرم نشر اکاذیب در فضای مجازی پرداخته است.
  • : از ۹۱ روز تا ۲ سال.
  • : از ۵ میلیون ریال تا ۴۰ میلیون ریال.
  • : یعنی هم حبس و هم جزای نقدی.

تفاوت نشر اکاذیب با توهین و افترا

گرچه این جرایم ممکن است در برخی موارد هم‌پوشانی داشته باشند، اما تفاوت‌های کلیدی بین آن‌ها وجود دارد:
ویژگی نشر اکاذیب توهین و افترا
انتشار اطلاعات نادرست و خلاف واقع. خدشه‌دار کردن شخصیت و آبروی افراد با کلمات توهین‌آمیز یا نسبت دادن جرمی به دیگری بدون اثبات.
اضرار به غیر، تشویش اذهان عمومی یا تأثیرگذاری بر مقامات رسمی. تخریب شخصیت و آبروی افراد.
عمدتاً جنبه اجتماعی و عمومی دارد. عمدتاً جنبه فردی و هتک حیثیت اشخاص دارد.
ماده ۱۸ قانون جرایم رایانه‌ای. ماده ۱۷ قانون جرایم رایانه‌ای و مواد ۶۰۸ و ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات).
در مواردی که انتشار مطالب خلاف واقع باعث هتک حیثیت یا آبروی افراد نیز شود، ممکن است مجرم تحت عناوین افترا یا توهین نیز مورد پیگرد قرار گیرد. همانطور که در مقاله "مصادیق جرم افترا و توهین و نحوه اثبات آن در دادگاه" به تفصیل توضیح داده شده است، هر یک از این جرایم شرایط و مجازات‌های خاص خود را دارند.

نحوه شکایت و پیگیری

اگر فردی قربانی نشر اکاذیب در فضای مجازی شود، می‌تواند با مراجعه به دادسرای جرایم رایانه‌ای، شکایت خود را پیگیری کند. این جرم، در بسیاری از موارد است، به این معنی که با رضایت و گذشت شاکی، تعقیب کیفری متوقف می‌شود.

اهمیت مشورت با وکیل

با توجه به پیچیدگی‌های قوانین مربوط به فضای مجازی و جرایم مرتبط با آن، و همچنین لزوم اثبات قصد و نیت مجرم، توصیه می‌شود در صورت مواجهه با چنین مواردی، حتماً با یک وکیل متخصص در امور جرایم رایانه‌ای مشورت کنید. یک وکیل می‌تواند شما را در فرآیند شکایت و پیگیری حقوقی یاری رساند و از حقوق شما دفاع کند.
مرضیه توانگر
پاسخگویی آنلاین

مرضیه توانگر

وکیل پایه یک دادگستری

۴.۹/۵(۳۱۲ نظر)
پاسخگویی در سریع ترین زمان ممکن

احضاریه دارید؟ خطر بازداشت وجود دارد

در پرونده کیفری، «چه بگویید» و «چه نگویید» مرز بین آزادی و زندان است. قبل از کلانتری، استراتژی دفاع را بچینید.

+۱۳ سالسابقه وکالت
+۲۰۰۰پرونده موفق
تضمین بررسی
توسط شخص وکیل

⚠️ اقدام سریع می‌تواند جلوی ضرر مالی یا حقوقی را بگیرد

پیام شما کاملاً محرمانه می‌ماند و مستقیماً توسط وکیل خوانده می‌شود.

نظرات حقوقی (۰)

طرح نظر و پرسش

هیچ نظری ثبت نشده است. اولین نظر حقوقی را شما ثبت کنید! 💬