صلاحیت مراجع رسیدگی به شکایات پزشکی: نظام پزشکی یا دادگاه؟
مرضیه توانگر
تفاوت اصلی در صلاحیت مراجع رسیدگی به شکایات پزشکی در ایران به بستگی دارد. به طور کلی، به تخلفات انتظامی و صنفی رسیدگی میکند، در حالی که به جرائم کیفری و دعاوی حقوقی میپردازند. در ادامه، این دو مرجع و سایر مراجع مرتبط را به تفصیل بررسی میکنیم.
انتخاب مرجع مناسب برای شکایت از پزشک، به بستگی دارد. اگر صرفاً به دنبال برخورد انتظامی با پزشک هستید، گزینه مناسبی است. اما اگر خواهان برای پزشک هستید، باید از طریق و دادسرای ویژه جرائم پزشکی اقدام کنید. در نهایت، برای پروندههای پیچیدهتر و تخصصی، مراجعه به وکیل متخصص در امور پزشکی میتواند به شما کمک کند تا بهترین مسیر قانونی را انتخاب کنید.
۱. سازمان نظام پزشکی: رسیدگی به تخلفات انتظامی و صنفی
سازمان نظام پزشکی یک مرجع است که وظیفه رسیدگی به تخلفات انتظامی و حرفهای جامعه پزشکی را بر عهده دارد.- مواردی مانند عدم رعایت موازین شرعی و قانونی در حوزه پزشکی، سهلانگاری در انجام وظایف، رعایت نکردن مقررات دولتی (مانند ساعت کار و تعرفهها)، و سایر تخلفات صنفی که جنبه جزایی ندارند، در این سازمان بررسی میشوند.
- هدف اصلی، حفظ نظم و اخلاق حرفهای در میان پزشکان است. مجازاتها شامل توبیخ کتبی، درج در پرونده، تعلیق پروانه طبابت یا حتی ابطال آن میشود.
- شکایت ابتدا در دادسرای انتظامی نظام پزشکی مطرح میشود. پس از بررسی مقدماتی و کارشناسی، پرونده به هیئتهای بدوی و تجدیدنظر انتظامی ارجاع داده میشود. این مرجع صرفاً به تخلفات رسیدگی میکند و حکم به پرداخت دیه یا حبس نمیدهد.
۲. دادگاهها: رسیدگی به جرائم و دعاوی حقوقی
دادگاهها مراجع هستند که به جرائم کیفری و دعاوی حقوقی رسیدگی میکنند.- این دادسرا که زیر مجموعه قوه قضائیه است، به جرائم پزشکی رسیدگی میکند. در شهرهای بزرگ، دادسرای ویژهای برای این امور وجود دارد.
-
- اگر قصور پزشکی منجر به فوت، نقص عضو یا صدمات بدنی جدی شود، پرونده در دادگاه کیفری مطرح میشود. در این حالت، پزشک ممکن است به مجازاتهایی مانند حبس، دیه، یا جزای نقدی محکوم شود.
- اگر هدف شاکی صرفاً مطالبه دیه یا خسارت مالی باشد و جنبه کیفری قضیه مطرح نباشد، پرونده در دادگاه حقوقی مورد بررسی قرار میگیرد.
- در هر دو حالت کیفری و حقوقی، برای تعیین میزان تقصیر پزشک و رابطه آن با خسارت وارده، نظر به عنوان کارشناس رسمی، بسیار حائز اهمیت است.
- هر دعوایی ماهیت متفاوتی دارد، اگر فردی صرفاً میخواهد پزشک از نظر صنفی تنبیه شود، به نظام پزشکی مراجعه میکند؛ اما اگر خواهان مجازات یا دریافت خسارت (دیه) باشد، باید از طریق دادگاههای عمومی یا دادسرای ویژه جرائم پزشکی اقدام کند.
۳. شورای حل اختلاف: راهکاری برای توافق سریع
این شورا به ویژه در مواردی که میزان است (مثلاً زیر بیست میلیون تومان) یا طرفین مایل به سازش هستند، میتواند یک گزینه مناسب باشد.- شورای حل اختلاف امور بهداشت و درمان، با هدف صلح و سازش بین شاکی و پزشک تشکیل شده است. در صورت توافق طرفین، پرونده با سرعت بیشتری به نتیجه میرسد.
- روند رسیدگی در این شورا معمولاً سریعتر و غیررسمیتر از دادگاههاست.
جدول مقایسه مراجع رسیدگی به شکایات پزشکی
| ویژگی | سازمان نظام پزشکی | دادگاههای عمومی/دادسرای ویژه |
| صنفی و انتظامی | قضایی (کیفری و حقوقی) | |
| به تخلفات حرفهای و صنفی | به جرائم (قصور منجر به آسیب) و دعاوی حقوقی (مطالبه دیه) | |
| حفظ نظم و اخلاق حرفهای | اجرای عدالت، مجازات متخلف و جبران خسارت | |
| توبیخ، تعلیق یا ابطال پروانه | حبس، دیه، جزای نقدی | |
| کارشناسان داخلی و هیئتهای تخصصی | پزشکی قانونی |
انتخاب مرجع مناسب برای شکایت از پزشک، به بستگی دارد. اگر صرفاً به دنبال برخورد انتظامی با پزشک هستید، گزینه مناسبی است. اما اگر خواهان برای پزشک هستید، باید از طریق و دادسرای ویژه جرائم پزشکی اقدام کنید. در نهایت، برای پروندههای پیچیدهتر و تخصصی، مراجعه به وکیل متخصص در امور پزشکی میتواند به شما کمک کند تا بهترین مسیر قانونی را انتخاب کنید.
نظرات حقوقی (۰)
هیچ نظری ثبت نشده است. اولین نظر حقوقی را شما ثبت کنید! 💬