حکم جلب چک برگشتی؛ صفر تا صد شرایط صدور و مراحل قانونی
مرضیه توانگر
برگشت خوردن چک آغاز یک مسیر حقوقی است که در آن «حکم جلب» به عنوان آخرین و جدیترین اهرم فشار شناخته میشود. اما بر خلاف تصور عموم، جلب کردن بدهکار یک فرآیند آنی نیست و پس از اصلاحات قانون چک در سال ۱۳۹۷، مسیرهای رسیدن به این حکم کاملاً متفاوت شده است. در واقع، اگر مسیر اشتباهی را انتخاب کنید، ممکن است ماهها زمان خود را صرف کنید بدون اینکه به نتیجه برسید.
در این مقاله آموزشی، با نگاهی به رویههای قضایی سال های اخیر، چهار مسیر اصلی برای وصول چک و دقیقاً مراحلی که منجر به صدور حکم جلب میشود را بررسی میکنیم تا با کمترین هزینه و زمان به حق خود برسید.
۴ مسیر اصلی برای وصول چک و امکان جلب صادرکننده
برای اینکه بدانید در چه شرایطی میتوانید صادرکننده را بازداشت کنید، ابتدا باید نوع چک و مسیر قانونی خود را مشخص کنید:-
- ۱. مسیر کیفری (دادسرا): این مسیر فقط برای چکهای «تاریخ روز» و غیرتضمینی است. هرچند سرعت بالایی دارد، اما اکثر چکها به دلیل داشتن وعده یا جنبه ضمانتی از این مسیر خارج میشوند. برای اینکه بدانید چک شما شامل این مورد میشود یا خیر، حتماً مقاله تفاوت چک حقوقی و کیفریرا مطالعه کنید.
- ۲. اجراییه مستقیم دادگاه (ماده ۲۳): سریعترین راه برای چکهای صیادی ثبتشده است. در این روش بدون نیاز به دادرسی طولانی، مستقیماً اجراییه صادر میشود و در صورت عدم پرداخت و عدم شناسایی مال، به حکم جلب ختم میشود.
- ۳. دادخواست حقوقی (شورای حل اختلاف یا دادگاه): این مسیر مخصوص چکهای قدیمی یا چکهای صیادی است که در سامانه ثبت نشدهاند. این راه طولانیترین مسیر است و جلب در آخرین مرحله اجرای حکم صادر میشود.
- ۴. اجرای ثبت (اداره ثبت اسناد): این روش برای توقیف سریع اموال (مانند ملک یا خودرو) عالی است، اما یک محدودیت بزرگ دارد؛ در اداره ثبت به هیچ وجه حکم جلب صادر نمیشود. اگر به دنبال این مسیر هستید، راهنمای نحوه وصول چک از طریق اجرای ثبت را ببینید.
شرایط صدور حکم جلب بر اساس ماده ۳ قانون محکومیتهای مالی
در تمام مسیرهای حقوقی (به جز اجرای ثبت)، برای رسیدن به جلب باید طبق ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی عمل کنید. مراحل آن به شرح زیر است:- صدور و ابلاغ اجراییه: پس از تایید طلب شما، اجراییه صادر شده و به بدهکار ۱۰ روز فرصت داده میشود.
- استعلام سهگانه اموال: شما باید از طریق دادگاه درخواست استعلام حسابهای بانکی، پلاک ثبتی و خودرو را بدهید. اگر مالی پیدا شد، مثلاً میتوانید از مراحل توقیف خودرو چک برگشتی استفاده کنید.
- عدم شناسایی مال و درخواست جلب: اگر پس از استعلام، مالی از صادرکننده یافت نشد، شما میتوانید تقاضای جلب او را ثبت کنید.
جدول مقایسه روشهای وصول و وضعیت جلب
| روش اقدام | امکان صدور جلب | سرعت رسیدن به جلب | مناسب برای... |
|---|---|---|---|
| شکایت کیفری | بله (دادسرا) | بسیار بالا | چکهای روز و غیرتضمینی |
| اجراییه مستقیم | بله (اجرای احکام) | بالا | چک صیادی ثبت شده |
| دادخواست حقوقی | بله (اجرای احکام) | پایین | چکهای قدیمی یا ثبت نشده |
| اجرای ثبت | خیر | ندارد | توقیف فوری اموال شناخته شده |
نظرات حقوقی (۰)
هیچ نظری ثبت نشده است. اولین نظر حقوقی را شما ثبت کنید! 💬